เพชรบูรณ์ เป็นจังหวัดที่ตั้งอยู่ประมาณใจกลางของแผนที่ประเทศไทย ตัวจังหวัด อยู่ห่างจากกรุงเทพฯ ขึ้นมาทางทิศเหนือ ประมาณ 350 กม. ทิศเหนือของเพชรบูรณ์ ติดกับ จ.เลย ทิศใต้ติดกับ จ.ลพบุรี โดยมี จ.ขอนแ่ก่น จ.ชัยภูมิ เป็นเพื่อนบ้านทางทิศตะวันออก ทิศตะวันตก ของเพชรบูรณ์ เป็น จ.พิษณุโลก จ.พิจิตร และจ.นครสวรรค์  เพชรบูรณ์ มีเขตติดต่อกับจังหวัดอื่นๆถึง 7 จังหวัด ทั้งนี้เนื่องจาก พื้นที่เพชรบูรณ์ มีลักษณะคล้ายตัวหนอนผีเสื้อ ทอดตัวตามแนวทิศเหนือ-ทิศใต้ ขนาบข้างด้วยจังหวัดต่างๆ ทั้งทางด้านทิศตะวันออก และทิศตะวันตก ระยะทางจากเส้นเขตแดน อำเภอ ที่อยู่ทางใต้สุดของเพชรบูรณ์ คือ อ.ศรีเทพ ถึง เส้นเขตแดน อำเภอที่อยู่เหนือสุดของเพชรบูรณ์ คือ อ.หล่มเก่า คิดเป็นระยะทางมากกว่า 200 กิโลเมตร

ลักษณะทางภูมิศาสตร์ของเพชรบูรณ์ เป็นที่ราบระหว่างเทือกเขาเพชรบูรณ์ โดยเทือกเขานี้ ทอดตัวจาก อ.ด่านซ้าย จ.เลย แล้วแยกออกเป็น 2 ทิวทอดตัวลงมาทางใต้ ทิวที่แยกออกไปทางทิศตะวันตกของเพชรบูรณ์ จะทอดตัวผ่าน เพชรบูรณ์ พิษณุโลก นครสวรรค์ และ ลพบุรี ส่วนทิวที่แยกออกไปทางทิศตะวันออกของเพชรบูรณ์ จะทอดตัวผ่าน เพชรบูรณ์ ขอนแก่น และชัยภูมิ โดยมีแม่น้ำป่าสัก ซึ่งมีต้นน้ำอยู่ที่ จ.เลย ไหลผ่านที่ราบที่ตั้งอยู่ระหว่าง 2 ทิวเขา จากลักษณะทางภูมิศาสตร์ดังกล่าว จึงทำให้เพชรบูรณ์ มีแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่สวยงาม และมีชื่อเสียงหลายแห่ง สถานที่ท่องเที่ยวที่ตั้งอยู่ตามทิวเขาเพชรบูรณ์ด้านตะวันตก ได้แก่ เขาค้อ ภููทับเบิก ภูหินร่องกล้า และที่ตั้งอยู่ตามทิวเขาเพชรบูรณ์ด้านตะวันออก ได้แก่ น้ำหนาว น้ำตกตาดหมอก  เป็นต้น

ทำเลที่ตั้งของเพชรบูรณ์อยู่ในบริเวณลุ่มแม่น้ำป่าสัก ซึ่งเป็นที่ราบระหว่างทิวเขาเพชรบูรณ์ รายล้อมด้วยจังหวัดต่างๆ ดังกล่าวข้างต้น ในสมัยก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2 การคมนาคมยังไม่สะดวก ประชากรจึงยังไม่ค่อยหนาแน่น ช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 จอมพล ป. พิบูลสงคราม สร้างถนนสาย ตะพานหิน – เพชรบูรณ์ และสร้าง นครบาลเพชรบูรณ์ การคมนาคมสะดวกขึ้น และเนื่องมาจากดินเพชรบูรณ์ มีความอุดมสมบูรณ์ และมีที่ว่างเปล่าเยอะ จึงมีผู้คนจากหลายแห่ง หลายเชื้อชาติ หลายเผ่าพันธุ์ อพยพมาอยู่ในเพชรบูรณ์ ปัจจุบันมีประชากรมากกว่า 1 ล้านคน กระจายอยู่ตามอำเภอต่างๆ ของเพชรบูรณ์ ทั้ง 11 อำเภอ  อาชีพส่วนใหญ่ของชาวเพชรบูรณ์ คือทำเกษตรกรรม เช่น ปลูกข้าวโพด ขิง ผัก ถั่วดำ ถั่วเขียว ทางด้านภาคอุตสาหกรรม ส่วนใหญ่ จะเป็นอุตสาหกรรมเกษตร และอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว ภาษาที่ใช้ในเพชรบูรณ์ส่วนใหญ่ใช้ภาษากลาง รองลงมาเป็นภาษาอิสาน

จอมพล ป.พิบูลสงคราม เคยเตรียมการย้ายเมืองหลวงจาก กรุงเทพฯ มาอยู่ที่เพชรบูรณ์ ในสมัยนั้น  เทศบาลเมืองเพชรบูรณ์ ถูกยกฐานะเป็น นครบาลเพชรบูรณ์ มีระบบการปกครองแบบเดียวกับกรุงเทพฯ มีการเตรียมความพร้อมต่างๆ มากมาย เพื่อให้ เมืองเพชรบูรณ์ พร้อมเป็นเมืองหลวง ปัจจุบันยังมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์ปรากฏให้เห็นในเพชรบูรณ์อยู่หลายแห่ง เช่น ศาลหลักเมือง นครบาลเพชรบูรณ์ โรงเรียนนายร้อยป่าแดง เป็นต้น

การเดินทางมาตัวจังหวัดเพชรบูรณ์ สามารถเดินทางได้อย่างสะดวก โดยมีเส้นทางหลักๆ เข้ามายังเพชรบูรณ์หลายสาย เช่น ทางหลวงหมายเลข 21 หรือ ถนนสระบุรี-ชัยบาดาล-หล่มสัก เป็นถนน 4 ช่องทางวิ่ง ทางหลวงหมายเลข 12 หรือ ถนน พิษณุโลก-หล่มสัก-ขอนแก่น ทางหลวงหมายเลข 113 หรือ ถนน ตะพานหิน – เพชรบูรณ์ เป็นต้น